play_arrow
NRG 98.5 Αληθινή Διασκέδαση
Υπάρχουν άνθρωποι που μοιάζουν να μην έχουν στις εργοστασιακές τους ρυθμίσεις τον καλό λόγο. Έτσι, βρίσκουν πάντα και παντού κάτι μεμπτό που νιώθουν ότι πρέπει να αναδείξουν και φέρονται με αγένεια.
Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι είναι χρήσιμο να επικοινωνούμε όσα μας «πνίγουν» στον άλλον, με τρόπο που να μην τον πληγώνει. Ωστόσο, νέα έρευνα του Cornell δείχνει ότι η αγένεια δεν καταδικάζεται το ίδιο όταν στρέφεται προς κάποιον που έχει ήδη φερθεί αγενώς σε εμάς ή σε μέλος της ομάδας μας.
Πέντε πειράματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν πιο επιεικώς μια αγενή πράξη ή ένα προσβλητικό σχόλιο όταν αυτό αποτελεί απάντηση σε προηγούμενη αγενή συμπεριφορά, με σκοπό την προστασία των κανόνων ή των μελών μιας ομάδας.
Διευκρινίζεται ότι τα ευρήματα δεν επιδοκιμάζουν την κακή συμπεριφορά. Αναδεικνύουν, όμως, πόσο καθοριστικό ρόλο παίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο εκδηλώνεται η αγένεια, μια παράμετρος που δεν είχε εξεταστεί επαρκώς σε προηγούμενες μελέτες.
Η έρευνα είχε τίτλο «Όταν δύο λάθη κάνουν κάτι πιο σωστό: Γιατί αντιμετωπίζουμε με επιείκεια την αγένεια ως αντίποινα» (Two Wrongs is What Makes it More Right: How Retaliatory Incivility Receives Social Leniency) και δημοσιεύτηκε στο Journal of Experimental Social Psychology.
Όπως εξήγησε στην ιστοσελίδα του Cornell ο Merrick Osborne, επίκουρος καθηγητής οργανωσιακής συμπεριφοράς και πρώτος συγγραφέας της εργασίας, «οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν πιο θετικά την αγένεια ως αντίποινα σε σύγκριση με την απρόκλητη αγένεια. Τη θεωρούν πιο σωστή, δίκαιη και ηθική.
«ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΣΤΟ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΕΥΓΕΝΙΚΟΣ, ΑΛΛΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΣΤΟ ΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΣ ΑΓΕΝΩΣ, ΥΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΙΠΟΙΝΑ».
Παρότι ο βαθμός αγένειας είναι ο ίδιος, θεωρούμε ότι, όταν πρόκειται για αντίποινα, βοηθά στην προστασία των κανόνων μιας ομάδας και στο να γίνει σαφές στον υποκινητή ότι έκανε κάτι λάθος.
Σύμφωνα με τον Osborne, η ακαδημαϊκή έρευνα έχει επικεντρωθεί κυρίως στο πώς ξεκινά ένας κύκλος αγενούς συμπεριφοράς και στις συνέπειές του για το ηθικό και την παραγωγικότητα, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο το πώς αξιολογείται η αγένεια στα επόμενα στάδια.
Στη μελέτη του Cornell πραγματοποιήθηκαν πέντε πειράματα, με συνολικά σχεδόν 850 συμμετέχοντες. Στο πρώτο, ζητήθηκε από χρήστες του Reddit να φανταστούν ότι, σε μια κοινότητα (subreddit) που επισκέπτονταν συχνά, κάποιος δημοσίευε ένα αγενές ή προσβλητικό σχόλιο, είτε απρόκλητα είτε ως απάντηση σε προηγούμενη αγένεια.
Οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν τα posts αντιποίνων ως «σημαντικά πιο άξια κύρους». Ήταν, μάλιστα, περισσότερο από επτά φορές πιθανότερο να δώσουν θετική ψήφο (upvote) σε ένα αγενές σχόλιο όταν αυτό αποτελούσε απάντηση σε προηγούμενη αγένεια. Με άλλα λόγια, η αγένεια ως αντίποινα μπορούσε να αποφέρει περισσότερο «karma», δηλαδή μεγαλύτερη αναγνώριση από την κοινότητα του Reddit.
Τα δύο επόμενα πειράματα εξέτασαν αθλητικά πλαίσια, στα οποία τα αντίποινα μπορούσαν να γυρίσουν μπούμερανγκ, βοηθώντας έναν αντίπαλο να βρει ρυθμό, να συγκεντρωθεί και να αντεπιτεθεί. Οι οπαδοί του χόκεϊ αξιολόγησαν τα μέλη της αγαπημένης τους ομάδας ως πιο ενάρετα όταν χτυπούσαν έναν αντίπαλο παίκτη που είχε προηγουμένως υποπέσει σε παράβαση με βίαιο χτύπημα, σε σύγκριση με το αν ξεκινούσαν εκείνα έναν καβγά απρόκλητα.
Στο ίδιο πνεύμα, οι οπαδοί του μπέιζμπολ ήταν περισσότερο διατεθειμένοι να υποστηρίξουν τον πίτσερ της ομάδας τους όταν εκείνος χτυπούσε με την μπάλα έναν αντίπαλο παίκτη ως αντίποινα, επειδή προηγουμένως είχε χτυπηθεί από την μπάλα ο κορυφαίος παίκτης της ομάδας του, χωρίς να προκληθεί σοβαρός τραυματισμός.
Οι παρατηρητές θεώρησαν τα αντίποινα πιο δικαιολογημένα και αξιοθαύμαστα, παρόλο που επέσυραν κυρώσεις οι οποίες ευνοούσαν την αντίπαλη ομάδα, όπως το να αγωνίζεται η ομάδα του χόκεϊ με παίκτη λιγότερο.
Ο Osborne σχολίασε ότι «στον αγωνιστικό χώρο, η αγένεια ως αντίποινα φαίνεται να στέλνει ένα μήνυμα σχετικά με το τι εκτιμάτε και τι θα αποδεχτείτε εσείς και η ομάδα σας. Μια παρόμοια νοοτροπία μπορεί να ισχύει και εκτός του αθλητικού κόσμου: θέλουμε δηλαδή εμείς και η ομάδα μας να είμαστε ασφαλείς και να είμαστε συνεκτικοί. Έτσι, αν κάποιος αδικήσει εμάς ή μέλος της ομάδας μας, ενδέχεται να επιβραβεύσουμε συναδέλφους που αντιδρούν σε μια τέτοια συμπεριφορά».
Το τέταρτο πείραμα έδειξε ότι η αγένεια ανταμείβεται μόνο όταν απαντά άμεσα σε έναν υποκινητή και δεν επεκτείνεται σε τρίτους.
Στο πέμπτο πείραμα, οι επιστήμονες εξέτασαν πώς αξιολογούν οι άνθρωποι διαφορετικές αντιδράσεις σε μια προσβλητική ανταλλαγή email μεταξύ μελών μιας επαγγελματικής ομάδας. Σε αυτή, ένας εργαζόμενος χαρακτήριζε την αναφορά συναδέλφου του «ηλίθια» και υποστήριζε ότι περιείχε «χαζά λάθη».
Η ΑΡΧΙΚΗ ΑΓΕΝΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΜΟΙΑΖΕΙ ΝΑ ΔΙΝΕΙ ΣΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΤΗΝ ΑΔΕΙΑ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΟΥΝ ΜΕ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΡΟΠΟ.
Οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν πιο θετικά μια ευγενική απάντηση, όπως «Σε παρακαλώ, μη μιλάς έτσι. Δεν είναι σωστό». Ωστόσο, μια αγενής απάντηση («Σκάσε, κανείς δεν θέλει να ακούσει όσα έχεις να πεις») δεν αποδοκιμάστηκε περισσότερο από μια ουδέτερη («Κράτα με ενήμερο»).
Αυτό, σύμφωνα με τον πρώτο συγγραφέα της έρευνας, δείχνει ότι «υπάρχει μεγαλύτερη κοινωνική αξία στο να είσαι ευγενικός, αλλά μπορεί να υπάρχει κοινωνική αξία στο να ενεργείς αγενώς, υπό την προϋπόθεση ότι είναι αντίποινα».
Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι η έρευνα εξέτασε το πώς αξιολογούν οι άνθρωποι την αγένεια σε συγκεκριμένα σενάρια και όχι το αν η ανταπόδοσή της βελτιώνει τις σχέσεις ή επιλύει τις συγκρούσεις.
Συνολικά, τα πέντε πειράματα έδειξαν ότι ο τρόπος με τον οποίο αξιολογούμε την αγένεια εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από όσα έχουν προηγηθεί. Όταν κάποιος αντιδρά αγενώς σε μια επιθετική συμπεριφορά που παραβιάζει τις κοινωνικές προσδοκίες, τείνουμε να τον κρίνουμε με λιγότερο αυστηρά κριτήρια.
Αυτό συμβαίνει επειδή δεν αξιολογούμε τη συμπεριφορά του μεμονωμένα, αλλά τη συγκρίνουμε με εκείνη του ανθρώπου που προκάλεσε αρχικά την αντιπαράθεση. Όπως εξήγησε ο Osborne, η αρχική αγενής συμπεριφορά μοιάζει να δίνει στους άλλους την άδεια να απαντήσουν με τον ίδιο τρόπο.
Cornell Journal of Experimental Social Psychology Merrick Osborne Reddit αγένεια αντίποινα κοινωνική συμπεριφορά ψυχολογία


09:00 - 16:00
16:00 - 18:00
18:00 - 06:00
05:00 - 07:00
07:00 - 09:00
©2026 evros24.gr THIS