Ευ ζην

Φλούδες, σπόροι και κοτσάνια με περισσότερες φυτικές ίνες

today16/11/2026

Φόντο
share close

Φλούδες, σπόροι και κοτσάνια συνήθως καταλήγουν στα σκουπίδια. Ωστόσο, ορισμένα από αυτά τα μέρη των φρούτων και των λαχανικών φαίνεται πως κρύβουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, τα οποία συχνά ξεπερνούν εκείνα της σάρκας που καταναλώνουμε πιο συστηματικά.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το μήλο, το οποίο όταν τρώγεται με τη φλούδα του προσφέρει περισσότερα οφέλη, αφού εκεί βρίσκεται μεγάλο μέρος από τις ευεργετικές φυτοχημικές ουσίες και τις φυτικές ίνες του. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί του Χάρβαρντ, καλό είναι να καταναλώνεται ακαθάριστο, με την επιφύλαξη βέβαια που αφορά τα φυτοφάρμακα. Το ερώτημα είναι τι ισχύει για άλλα φρούτα και λαχανικά, των οποίων τις φλούδες, τους σπόρους ή τα κοτσάνια πετάμε σχεδόν μηχανικά.

Τι έδειξε η μελέτη

Πρόσφατη μελέτη από το King’s College London έδειξε ότι σε αυτά ακριβώς τα μέρη μπορεί να βρίσκονται πολύτιμα θρεπτικά στοιχεία. Οι ερευνητές εξέτασαν 12 είδη φρούτων και λαχανικών, ανάμεσά τους το καρπούζι, τον ανανά, την κολοκύθα butternut, το μπρόκολο και τις πιπεριές, και συνέκριναν την περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες ανάμεσα στα τμήματα που καταναλώνονται συνήθως και σε εκείνα που απορρίπτονται.

Στα 10 από τα 12 τρόφιμα που αναλύθηκαν, τα μέρη που συνήθως πετιούνται βρέθηκαν να έχουν περισσότερες φυτικές ίνες. Τα ευρήματα ήταν ενδεικτικά:

  • Καρπούζι: Το λευκό μέρος της φλούδας, ανάμεσα στην κόκκινη σάρκα και την πράσινη εξωτερική επιφάνεια, περιέχει 2,1 γρ. φυτικών ινών ανά 100 γρ., ποσότητα αντίστοιχη με εκείνη μιας φέτας ψωμιού ολικής άλεσης.
  • Κολοκύθα butternut: Η φλούδα και οι σπόροι της αποδίδουν συνολικά 9,25 γρ. φυτικών ινών ανά 100 γρ.
  • Ανανάς: Η φλούδα και ο σκληρός πυρήνας του περιέχουν μαζί περίπου 5,5 φορές περισσότερες φυτικές ίνες από τη σάρκα του.
  • Μπρόκολο: Τα κοτσάνια αποτέλεσαν εξαίρεση, καθώς είχαν περίπου 28% λιγότερες φυτικές ίνες από τις ανθοκεφαλές.

Μπορεί να μη μοιάζει ιδιαίτερα δελεαστικό να καταναλώσει κανείς τα σκληρά «εσώψυχα» του ανανά, όμως η αξιοποίηση αυτών των «περιττών» τμημάτων «εφαρμόζεται ήδη από πολλούς σεφ και ανθρώπους που μαγειρεύουν στο σπίτι», εξηγεί η Rachel Gibson, PhD, ερευνήτρια διατροφής και διαιτολογίας στο King’s College London και μία από τις συγγραφείς της μελέτης. Όπως διευκρινίζει, η ερευνητική ομάδα ήθελε κυρίως να εξετάσει τα πιθανά οφέλη για την υγεία, θεωρώντας ότι τα μηνύματα για καλές διατροφικές συνήθειες μπορούν να ενθαρρύνουν και πιο βιώσιμες συμπεριφορές.

Οι περιορισμοί που πρέπει να ληφθούν υπόψη

Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, υπάρχουν και ορισμένοι περιορισμοί. Η μελέτη αφορούσε μόνο 12 είδη προϊόντων και οι μετρήσεις έγιναν σε ωμά δείγματα. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι ακόμη γνωστό πώς επηρεάζεται η περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες μετά το μαγείρεμα. Επιπλέον, δεν αξιολογήθηκε αν η συστηματική κατανάλωση αυτών των μερών αυξάνει πράγματι την ημερήσια πρόσληψη φυτικών ινών ή αν βελτιώνει την υγεία σε βάθος χρόνου.

Πώς μπορούν να αξιοποιηθούν στην κουζίνα

Η Jennie Miremadi, κλινική διαιτολόγος με ειδίκευση στην υγεία του πεπτικού, εξήγησε στο Everyday Health πώς μπορούν να μπουν στην καθημερινότητα μέρη φρούτων και λαχανικών που συνήθως πετάμε.

Φλούδα καρπουζιού: Το λευκό μέρος της φλούδας μπορεί να προστεθεί σε πιάτα με σοταρισμένα λαχανικά ή να γίνει τουρσί μέσω ζύμωσης.

Κολοκύθα butternut: Μπορεί να ψηθεί με τη φλούδα της, η οποία μαλακώνει κατά το μαγείρεμα. Οι σπόροι μπορούν επίσης να ψηθούν με λίγο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο και αλάτι και να καταναλωθούν ως σνακ. «Είναι πιθανότατα μία από τις ευκολότερες πρακτικές αξιοποίησης ολόκληρου του λαχανικού που μπορούν να υιοθετήσουν οι καταναλωτές, καθώς δεν χρειάζεται καν να μπουν στη διαδικασία να το ξεφλουδίσουν», σημειώνει η Gibson.

Ανανάς: Ο σκληρός πυρήνας μπορεί να προστεθεί σε smoothie ή να χρησιμοποιηθεί ως βάση για σάλτσα με γάλα καρύδας. Η φλούδα μπορεί να βράσει με τζίντζερ και μέλι για την παρασκευή αρωματικού ροφήματος. Επειδή έχει σκληρή και τραχιά υφή, δεν συνιστάται η απευθείας κατανάλωσή της.

Πιπεριές: Οι σπόροι και οι λευκές μεμβράνες μπορούν να προστεθούν σε σούπες και σάλτσες. Επειδή έχουν ελαφρώς πικρή γεύση, συνιστάται να χρησιμοποιούνται σε μικρή ποσότητα.

Μπρόκολο και κουνουπίδι: Τα κοτσάνια του μπρόκολου μπορούν να κοπούν σε λεπτές φέτες και να προστεθούν σε μαγειρευτά, να τριφτούν σε σαλάτες ή να πολτοποιηθούν σε σούπες. Τα φύλλα του κουνουπιδιού μπορούν να ψηθούν ή να χρησιμοποιηθούν σε πιάτα με κάρι.

Τι προσφέρουν οι φυτικές ίνες

Οι φυτικές ίνες συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος, βοηθούν στη ρύθμιση του σακχάρου και της χοληστερόλης, ενώ παράλληλα τροφοδοτούν τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου και συμβάλλουν στον έλεγχο της όρεξης. Η αυξημένη πρόσληψή τους έχει επίσης συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων και διαβήτη τύπου 2.

Οι ημερήσιες ανάγκες των ενηλίκων 19-50 ετών ανέρχονται σε περίπου 25 γρ. για τις γυναίκες και 38 γρ. για τους άντρες. Η αύξηση, όμως, πρέπει να γίνεται σταδιακά και πάντα με επαρκή κατανάλωση νερού. Όπως προειδοποιεί η Jennie Miremadi, η απότομη προσθήκη μεγάλων ποσοτήτων μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα, αέρια και πεπτική δυσφορία.

Τι να προσέξεις πριν τα καταναλώσεις

Σε ό,τι αφορά τις φλούδες και τα άλλα μέρη που συνήθως απορρίπτονται, συνιστάται να επιλέγονται μόνο όσα είναι γνωστό ότι τρώγονται με ασφάλεια. Τα φρούτα και τα λαχανικά πρέπει να πλένονται σχολαστικά κάτω από τρεχούμενο νερό, ακόμη κι όταν πρόκειται να ξεφλουδιστούν. Για σκληρόφλουδα προϊόντα, όπως το καρπούζι και η κολοκύθα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί βούρτσα λαχανικών.

Η ιδέα, λοιπόν, δεν είναι να καταναλώνεται άκριτα κάθε μέρος ενός φρούτου ή λαχανικού, αλλά να αξιοποιούνται πιο συνειδητά όσα μπορούν να προσφέρουν διατροφικά οφέλη και παράλληλα να περιορίζουν τη σπατάλη τροφίμων.

Συντάχθηκε από: Σωσώ Βλαχοπούλου

Rate it