Ενδιαφέρον

Κάστανα στην Ελλάδα: ποικιλίες, γεύσεις και ψήσιμο

today04/11/2026

Φόντο
share close

Το άρωμα του ψητού κάστανου στους δρόμους είναι από τα πιο αναγνωρίσιμα σημάδια ότι το φθινόπωρο έχει εγκατασταθεί για τα καλά. Η εποχή του ξεκινά συνήθως στα τέλη Σεπτεμβρίου και διαρκεί έως τον Νοέμβριο, ανάλογα με την ποικιλία, την περιοχή και τις καιρικές συνθήκες, και αυτές τις εβδομάδες τα κάστανα βρίσκονται στο απόγειό τους. Στην Ελλάδα οι καστανιές φύονται κυρίως στη Θεσσαλία, στη Μακεδονία και στις ορεινές περιοχές της Κρήτης, της Πελοποννήσου και της Λέσβου, και κάθε περιοχή δίνει καρπούς με διαφορετικό χαρακτήρα.

Υπάρχει, όμως, ένα χωριό που έχει ταυτιστεί με τον αγαπημένο χειμωνιάτικο καρπό περισσότερο από κάθε άλλο: η Μελιβοία του Δήμου Αγιάς, στις πλαγιές του Κισσάβου. Η περιοχή θεωρείται το «κέντρο» του κάστανου στη χώρα, για χρόνια βρισκόταν στην πρώτη θέση της εγχώριας παραγωγής, ενώ ο Γαστρονόμος κατατάσσει τα κάστανα του Πηλίου, του Βόλου και της Μελιβοίας στα νοστιμότερα της αγοράς. Ποιες είναι όμως οι βασικές ελληνικές ποικιλίες, σε τι διαφέρουν μεταξύ τους και ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να μαγειρέψεις την καθεμία ώστε να βγάλει όλη της τη γεύση;

Η Μελιβοία και η καστανοπαραγωγική ζώνη της Αγιάς

Η Μελιβοία και τα γύρω χωριά του Δήμου Αγιάς αποτελούν την πιο σημαντική καστανοπαραγωγική ζώνη της χώρας. Οι αγροτικοί σύλλογοι της περιοχής έχουν υποστηρίξει ότι τα περίπου 16.500 στρέμματα καστανιάς της ευρύτερης περιοχής αποδίδουν έως και το 40% της εθνικής παραγωγής. Φέτος, η παραγωγή στο χωριό εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τους 1.500 τόνους, ενώ για το σύνολο του Δήμου Αγιάς υπολογίζεται σε περίπου 3.000 τόνους.

Τα τελευταία χρόνια η παραγωγή δοκιμάστηκε από την κακοκαιρία «Daniel», τη σφήκα της καστανιάς και τον μύκητα της φαιάς σήψης. Όπως αναφέρεται, ο μύκητας των προηγούμενων ετών έχει περιοριστεί και η ποιότητα εμφανίζεται βελτιωμένη.

Τα κάστανα Πηλίου, Βόλου και Μελιβοίας

Τα κάστανα της ευρύτερης περιοχής του Πηλίου, του Βόλου και της Μελιβοίας προέρχονται από αιωνόβιες καστανιές και ξεχωρίζουν για τη γλύκα τους. Ο καρπός τους μπορεί να είναι ελλειπτικός, τριγωνικός ή στρογγυλός, με μέγεθος από μέτριο έως μεγάλο και ανοιχτό καστανόξανθο χρώμα.

Από αυτά, τα κάστανα της Μελιβοίας είναι τα πιο μεγαλόκαρπα που κυκλοφορούν στην αγορά, με εντυπωσιακή, γυαλιστερή εμφάνιση. Εξίσου μεγάλους καρπούς δίνουν οι καστανιές του όρους Πάικο και της Αριδαίας. Ένα από τα πλεονεκτήματά τους είναι ότι καθαρίζονται σχετικά εύκολα. Μπορούν να γίνουν βραστά, πατέ ή γλυκό του κουταλιού, όμως η καλύτερη εκδοχή τους είναι ψητά.

Τα κρητικά μαρόνια και οι χρήσεις τους

Τα μαρόνια της Κρήτης είναι από τα πιο περιζήτητα κάστανα. Είναι μικρότερα από εκείνα της υπόλοιπης Ελλάδας, όμως έχουν γλυκιά, πολύ γεμάτη γεύση με μια διακριτική καπνιστή νότα και κίτρινη σάρκα. Το σχήμα τους ποικίλλει από ελλειπτικό και μακρόστενο έως στρογγυλό, ενώ το χρώμα τους είναι κοκκινωπό με ραβδώσεις.

Κάθε αγκαθωτό περίβλημα κρύβει συνήθως έναν ή δύο καρπούς. Το μεγάλο τους ατού είναι η λεπτή φλούδα, που ξεκολλάει εύκολα από την ψίχα και κάνει το καθάρισμα πανεύκολο. Γι’ αυτό τα προτιμούν οι καστανάδες του δρόμου για το ψήσιμο. Βραστά, χρησιμοποιούνται σε γλυκές παρασκευές, όπως μαρόν γκλασέ, μους και κρέμες.

Τα κάστανα του Πάρνωνα

Τα κάστανα του Πάρνωνα, γνωστά και ως κάστανα Τριπόλεως ή Λακωνίας, καλλιεργούνται σε όλη την Πελοπόννησο, κυρίως όμως σε περίπου είκοσι καστανοχώρια της Αρκαδίας και της Λακωνίας. Ξεχωρίζουν από το πολύ σκούρο περίβλημά τους, έχουν μέγεθος από μεσαίο έως μεγάλο και λευκή σάρκα.

Είναι λιγότερο γλυκά από τις άλλες ποικιλίες, παραμένουν όμως νόστιμα και καθαρίζονται σχετικά εύκολα. Όπως και το μαρόνι, έχουν ενιαίο καρπό και ενδείκνυνται κυρίως για βραστά, για μαρόν γκλασέ και για μαγειρευτά με κρέας και πουλερικά.

Τα γαλλικά μαρόνια στην ελληνική αγορά

Στην ελληνική αγορά κυκλοφορούν και γαλλικά μαρόνια, τα οποία, σύμφωνα με τον Γαστρονόμο, φυτεύτηκαν για πρώτη φορά στη χώρα μας στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και καλλιεργούνται σε μικρές εκτάσεις σε πολλές ορεινές περιοχές. Έχουν ανοιχτό καστανό, γυαλιστερό χρώμα που σε σημεία γέρνει προς το κόκκινο, μακρόστενο ελλειπτικό σχήμα και κίτρινη σάρκα, ενώ είναι μεγάλα και χορταστικά.

Προτιμώνται για μαρόν γλασέ και καραμελώνουν στο ψήσιμο, θεωρούνται όμως σχετικά άνοστα και δεν είναι γλυκά.

Το σωστό ψήσιμο και το εύκολο καθάρισμα

Το μυστικό για ψητά κάστανα που καθαρίζονται εύκολα είναι το σωστό χάραγμα. Με ένα κοφτερό μαχαίρι χαράζεις κάθε κάστανο σταυρωτά, ώστε να μη «σκάσει» στον φούρνο και να ανοίξει η φλούδα. Στη συνέχεια τα ψήνεις στους 200°C στον αέρα για 25 με 30 λεπτά, μέχρι να μαλακώσει η ψίχα και να εμφανιστούν ρωγμές στη φλούδα.

Το ξεφλούδισμα πρέπει να γίνει όσο είναι ακόμη ζεστά, περίπου 5 λεπτά μετά το ψήσιμο, γιατί όσο κρυώνουν η φλούδα κολλάει στην ψίχα.

Ποια ποικιλία ταιριάζει σε κάθε χρήση

Για ψητά, οι καλύτερες επιλογές είναι τα κάστανα Πηλίου και Μελιβοίας και τα κρητικά μαρόνια. Για μαγειρευτά με κρέας και πουλερικά ταιριάζουν τα κάστανα του Πάρνωνα. Για γλυκά, τα κρητικά μαρόνια δίνουν εξαιρετικές μους και κρέμες, ενώ για μαρόν γκλασέ χρησιμοποιούνται τα κάστανα Πάρνωνα και τα γαλλικά μαρόνια. Για πατέ ή γλυκό του κουταλιού, μπορείς να στραφείς στα κάστανα Πηλίου και Μελιβοίας.

Παρότι ανήκουν στους ξηρούς καρπούς, τα κάστανα διαφέρουν σημαντικά από τα αμύγδαλα, τα καρύδια και τα φουντούκια. Σχεδόν το μισό βάρος τους είναι νερό, ενώ περιέχουν πολυφαινόλες, φυτικές ενώσεις με αντιοξειδωτική δράση.

Συντάχθηκε από: Μιλτιάδης Σταυρίδης

Rate it